Hayata Dair

Kutuplaşma Teorisi Nedir? Örnek Olaylı Anlatım

Kutuplaşma teorisi, az gelişmiş ülkeler ile gelişmiş ülkelerin birbiriyle serbest ticaret yapmalarının az gelişmiş ülkeler adına aleyhine işleyeceğini savunan iktisadi yaklaşım biçimidir. Kutuplaşma kuramını örnekle anlatmak gerekirse;

Kutuplaşma Teorisi Örnek Olay

Amerika gibi gelişmiş bir ülkenin Venezuela gibi az gelişmiş bir ülkeye ucuza petrol ithal antlaşması yapıp hammaddeyi işleyip yüksek fiyattan satması örnek olarak gösterilebilir.

Böylelikle az gelişmiş ülkenin sanayisi, daha gelişmiş ülkenin sanayisi ile rekabet edecek güce sahip olamaz. Venezuela gibi ülkelerin sanayisi kısa süre içinde Amerika gibi gelişmiş ülkelerin sanayisiyle rekabet edemeyip çöker. Diğer yöntem ise az gelişmiş ülkeler ile serbest ticaret sonucunda Libya Venezuela gibi ülkelerin az sayıdaki üretim faktörleri (İş gücü ya da sermaye gibi) gelişmiş ülkelere göç eder.

Sonuç olarak üretim faktörlerini gelişmiş ülkelere kaptıran az gelişmiş devletler, üretim potansiyelleri zarar görmeye başlar. Bu durumda iki ülke arasındaki fark iyice açılıp kutuplaşmaya yol açar.

Kutuplaşma Teorisi Kim Tarafından Ortaya Atıldı?

 

Kutuplaşma teorisi 1959 yılında İsveçli iktisatçı Gunnar Myral tarafından ortaya atılan bir teoridir. Kısaca bu teoriye göre az gelişmiş devletler gelişmiş devletler ile yaptıkları anlaşmalar sonucunda iyice kötüye gitmesini anlatır. Yaptıkları anlaşmalara göre gelişmiş devletler gücüne güç katarken az gelişmiş ya da gelişmemiş devletler elinde olan potansiyel iş gücünü ya da ya sermaye yatırımcılarını kaçırıyorlar.

Yapılan anlaşmalar sonucunda yoksul ülkelerin cılız sanayileri güçlü devletler ile boy ölçüşemeyip çöküşe sürükleniyor ve bu iki ülke arasında kutuplaşma kuramı ortaya çıkıyor.

Kutuplaşma Kuramı Az Gelişmiş Devletler İçin Yararlı Mı?

İlk başta ülkeler arasındaki serbest ticaretin ve ekonominin iyi sonuçlar ortaya koyacağı düşünülür. Uzun vadede devletler arasında yapılan ticaret hacminin sürekli olarak artması beklenir. Ülkelerin birbiri ile serbest üretim ya da mal hareketlerinin iktisadi birlik kurması az gelişmiş devletler için sanıldığı kadar iyi olmadığı gözlemlenir.

Bir süre sonra gelişmiş devletler, az gelişmiş devletlerin hammaddesini ucuza alıp pahalıya satmasına neden olur. Böylelikle gelişmemiş devletlerin küçük sanayisi bu uçuruma dayanamayıp çöküşe sürüklenmeye başlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu